Szampańska historia

Szampan. Tą nazwą oficjalnie można nazywać jedynie szampana z Szampanii, ale któż nie słyszał o szampanie rosyjskim? Właściwie należałoby go nazwać igristoje – wino musujące. Ale czy wina musujące z Rosji są gorsze od prawdziwego szampana? Przecież docenili je właśnie Francuzi! Oto historia rosyjskiego szampana, sięgająca przełomu XVIII i XIX wieku:

Produkcja szampana w Rosji została zapoczątkowana w 1799 roku w krymskiej miejscowości Sudak. Wiadomo, że w otwartej w 1804 roku Sudackiej szkole winiarskiej niewielką część wytwarzanych win poddawano szampanizacji. Pierwsza wytwórnia szampanów została założona w sąsiedztwie szkoły w 1812 roku, druga w gospodarstwie Kriga, który za wina Sudackiej doliny w 1846 roku otrzymał srebrny medal na wystawie w Symferopolu. Już wtedy zauważono skłonność sudackich win do musowania i wydzielania dwutlenku węgla.

W połowie XVIII wieku popularność zyskał krymski szampan Aj-Danil kniazia Woroncowa, który przez ówczesnych ekspertów był stawiany na równi z prawdziwym Cremant. Wkrótce rozwój tego przemysłu został przerwany. W 1853 roku wybuchła wojna krymska i wszystkie wytwórnie win zamknięto.

Odbudowa rosyjskiego przemysłu winiarskiego to zasługa Lwa Golicyna. W swym majątku „Nowy Świat” kniaź stworzył winnice. Według jego projektów zostały zbudowane specjalne piwnice i zebrana unikalna kolekcja win najlepszych zagranicznych producentów. W 1890 roku Golicyn rozpoczął produkcję szampana na dużą skalę. Pierwsze sorty wina musującego wychodziły pod marką „Paradise”, a następnie „Nowy Świat” i „Koronacyjne”, gdyż były one podawane na obiedzie podczas uroczystości koronacyjnych w Moskwie w 1896 roku.

Zasługą Golicyna jest też rozpowszechnienie rosyjskiego szampana na światowym rynku. Wiosną 1900 roku na Międzynarodowej Wystawie Win w Paryżu kniaź zaprezentował szampana „Nowy Świat” rocznik 1899. Rosyjski szampan zyskał uznanie ekspertów i został uhonorowany główną nagrodą – Grand Prix.

Ostatni rocznik golicynowskiego szampana to 1905. Potem produkcja została przerwana na ponad 30 lat. Uznano, że krymski szampan jest pospolity i nie wzbudza zainteresowania. Przed Golicynem postawiono zadanie – znaleźć nowe miejsce dla efektywniejszego rozwoju produkcji szampana. Tym miejscem stało się Abrau-Durso.

W listopadzie 1870 roku nad jeziorem Abrau i rzeczką Durso powstała udzielna posiadłość należąca do rodziny carskiej. Ponad dekadę poświęcono na założenie winnic, m.in. Cabernet, Sauvignon, Chardonnay. Pierwsze wina pozyskane z dojrzewających w Abrau-Durso winogron były „oszałamiająco aromatyczne i smaczne”.

W latach 1890-95 w Abrau-Durso pobudowano podziemne tunele, a w roku 1896 trafiło do nich 16 tysięcy butelek wina, które miało zostać poddane procesowi szampanizacji. Technologią w wytwórni kierowali Francuzi, którzy nie byli nazbyt zainteresowani jej udoskonalaniem i rozwojem produkcji szampana. Co więcej, pod koniec 1916 roku Francuzi zostali odesłani do ojczyzny. W efekcie produkcję w Abrau-Durso zawieszono na 3 lata.

Od końca 1919 roku kierownikiem produkcji w Abrau-Durso został znakomity rosyjski winiarz Frołow-Bargiejew. Udało mu się nie tylko odtajnić sekretną francuską technologię, ale też znacząco ją udoskonalić. Pod wodzą Frołowa-Bagriejewa dokonano reorganizacji produkcji, a procesem technologicznym zajęli się naukowcy.

Jednym z największych odkryć dokonanych przez Frołowa-Bagriejewa było opracowanie sposobu szampanizacji wina w dużych rezerwuarach. Za opracowanie i wdrożenie rodzimej technologii produkcji szampana tym sposobem Frołow-Bargiejew został uhonorowany Premią Stalinowską. Nagrodę przyznano mu w 1942 roku. Jego wielką zasługą jest też organizacja naukowo-produkcyjnej szkoły rosyjskich wytwórców szampana oraz szkolenie wysokokwalifikowanych kadr dla przemysłu winiarskiego.

Przedstawiciele szkoły, profesorowie Agabalianc, Merżanian i Brusiłowski opracowali i wdrożyli metodę nieprzerwanej szampanizacji wina, za co w 1961 roku przyznano im Premię Leninowską – najważniejszą państwową nagrodę w tamtych czasach, wręczaną za wybitne osiągnięcia w działalności naukowej i gospodarczej. Rosyjski szampan ma tylu zwolenników, co przeciwników. Wielu uważa go za towar niższej kategorii, inni twierdzą, że swoimi walorami smakowymi przewyższa słynny trunek z Francji. Jedno jest pewne – ponad 200-letnia historia jego produkcji na stałe wpisała się w dzieje rosyjskiej kultury.

Liczba komentarzy (0) - Dodaj swój komentarz do tego artykułu...