Miasto położone 222km na północny-wschód od Moskwy. Odległość od Włodzimierza to 37km.
Ludność: 11 tysięcy mieszkańców
Dworzec autobusowy znajduje się w odległości ok. 1,5km od centrum. Można wziąć „marszrutkę” (busik) i podjechac szybko do centrum. Do Włodzimierza łatwo dojedziemy z Moskwy pociągiem, a dalej do Suzdala autobusem.
Suzdal – to prawdziwy skansen Rusi przed Piotrem I i można tu odnieść wrażenie, że czas się na prawdę zatrzymał. Na ulicach można zobaczyć mnichów, kupców, chłopów – oczywiście biorąc poprawkę, że mają już oni współczesny prowincjonalny koloryt. Mieszkańcy miasta starają się podtrzymywać to „skansenowe” wrażenie: tutaj prawie wszyscy chodzą pieszo, a kto chce może się przejechać prawdziwą starą trójką.
Znajduje się w nim ogółem około 50-ciu soborów i cerkwi. Większego skupiska zabytków architektury na tak małej przestrzeni – bo około 200 na 12km²! – nie znajdziemy raczej nigdzie.
Co to jest „Suzdal”?
Wg jednej z wersji, słowo „Suzdal” ma ugrofińskie pochodzenie: „suz”- dziewczyny, a „dal” – pieśń; połączenie tych dwóch rdzeni oznacza miejsce dziewczęcych pieśni, zabaw obrzędowych i pogańskich rytuałów.
Inni badacze wyodrębniają ugrofiński rdzeń „susi” (wilk) i tłumaczą nazwę miasta jako „miejsce stale narażone na napadanie wilków”.
Jest jednak podstawa uważać, że nazwę miastu dali słowiańscy osiedleńcy. W latopisie z XVII wieku przytoczona jest legenda o tym, że miasto zostało założone przez syna Noego, biblijnego Jafeta, który „da imię miastu według swojego sądu (swojego zdania – ros. «по своему сужд
ению») Sużdal, jako że sądzi, że w tym miejscu będzie miasto”. Sufiks „-ль” jest tradycyjny dla języka
rosyjskiego i często jest spotykany w nazwach miast: Ярославль <pol. Jarosław(l)>, Суд
иславль <pol. Sudisław(l)>.
Również całkiem prawdopodobne, że słowo „Suzdal” pochodzi starosłowiańskiego czasownika „созид
ати”, który pierwotnie miał znaczenie „lepić z gliny”.
Ważniejsze wydarzenia w historii Suzdala:
1024 r. – pierwsze wzmianki o Suzdalu w latopisie
1096 r. – Suzdal został doszczętnie spalony w czasie waśni książęcych
XII wiek – Suzdal jest dużym ośrodkiem – handlowym i politycznym, dla jego obrony na rozkaz Włodzimierza Monomacha zostaje wybudowana potężna drewniana twierdza, a w niej kamienny sobór Zaśnięcia NMP. Jurij Dołgorukij przenosi stolicę swego księstwa z Rostowa do Suzdala.
1162 r. - Andriej Bogolubski przenosi stolicę księstwa (które od tego momentu nazywa się Księstwem Włodzimiersko-Suzdalskim) z Suzdala do Włodzimierza
XIII-XIV ww. – przy wszystkich wjazdach do miasta powstają monastery (większość z nich istnieje do dziś); okazuje się, że miasto znajduje się w swoistym kręgu monasterów. W jednym z nich w 1377 roku powstaje Latopis Ławrentijewski.
XVII wiek – za środki mieszkańców miasta (bogatych rzemieślników, kupców itd.) w Suzdalu zostaje wybudowanych wiele podgrodzkich cerkwi z kamienia.
Niektóre zabytki Suzdala:
- kreml, a w nim: sobór Zaśnięcia NMP, cerkiew Zaśnięcia, cerkiew Św. Nikoły, dawne rezydencje archijerejskie, cerkiew Narodzenia Pańskiego, jeszcze jedna cerkiew Św. Nikoły – drewniana, przewieziona ze wsi Głatowo
- Muzeum architektury drewnianej i życia wsi (co roku w połowie lipca odbywa się tam Międzynarodowe Święto Ogórka, w czasie którego organizowane są przedstawienia teatralne, spektakle dziecięce, degustacje potraw i napojów ze specjalnego „ogórkowego menu”, są stragany, konkursy, zabawy, loty balonem).
- cerkiew Narodzenia Jana Chrzciciela
- plac Targowy, gdzie znajdują się hale targowe
- cerkiew Chrystusa Zbawiciela i cerkiew ikony Matki Boskiej Kazańskiej
- cerkiew Św. Łazarza
- cerkiew Cara Konstantyna
- cerkiew Matki Bożej Pocieszycielki Strapionych
- Monaster Złożenia Szat, w którym ze wschodniego muru wyrasta najwyższa budowla Suzdala: 72-metrowa dzwonnica. Centrum tego monasteru to Sobór Złożenia Szat z XVI wieku - z trzema kopułami, przypominający Sobór Archangielski w moskiewskim Kremlu.
- Monaster Aleksandrowskij – cerkiew Wniebowstąpienia i dzwonnica
- Monaster Pokrowskij – sobór Opieki Matki Boskiej
- Monaster Spaso-Jewfimiejewskij – największy w Suzdalu monaster Zbawiciela pod wezwaniem Św. Eutymiusza – cerkiew Zwiastowania NMP, siedmiokopułowy sobór Przemienienia Pańskiego z dzwonnicą, cerkiew Zaśnięcia NMP, więzienie klasztorne, szpital połączony z cerkwią Św. Nikoły
- cerkiew Matki Boskiej Smoleńskiej
- cerkiew Zmartwychwstania
- cerkiew Świętych Kosmy i Damiana
- i inne…
W Suzdalu niemal na każdym rogu stoi jakaś urokliwa cerkiew, drewniane kolorowe domki, łąki, płynie rzeka Kamienka – sielski krajobraz w którym nie sposób się nie zakochać.
Filmowy Suzdal
Duża ilość zachowanych świątyń i atmosfera dawnych czasów ściągają od lat do Suzdala grupy filmowców. Tutaj były kręcone m.in. „Andriej Rublow”, „Carskaja niewiesta”, „Zamieć”. W 1980 roku w Suzdalu powstało drewniane miasteczko – dekoracje do filmu „Młodość Piotra Wielkiego” Gierasimowa. Tutaj również kręcone były zdjęcia do filmów: „Młoda Rosja”, w którym Suzdal „grał rolę” Archangielska; „Temat” G. Panfiłowa, „Martwe dusze” Szwejcera.
W ciągu ostatnich 35 lat zostało w nim nakręcone około 30 filmów.
Nie skupiając się na szczegółach, wnętrzach, a tylko na zewnętrzu, Włodzimierz i Suzdal można zwiedzić w jeden dzień i wrócić np. do Moskwy.