Charakterystyka Kolei Transsyberyjskiej.

Fragmenty pracy magisterskiej Witolda Nikla pt. ZNACZENIE KOLEJOWEGO TRANSPORTU PASAŻERSKIEGO W GOSPODARCE KRAJOWEJ ZAGRANICZNEJ NA PRZYKŁADZIE  POLSKICH KOLEI PAŃSTWOWYCH I KOLEI TRANSSYBERYJSKIEJ.

Treść pracy znajduje się w antyplagiatowym sestemie weryfikacji prac dyplomowych Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej. Kopiowanie fragmentów bez zgody autora jest zabronione.

Rys historyczny.

Kolej Transsyberyjską początkowo Rosjanie określali mianem Wielikij Sibirskij Put (Wielka Syberyjska Droga), które jednak nie zakorzeniło się na stałe w języku rosyjskim. Powszechnie funkcjonuje nazwa Transsibirskaja Magistral (w skrócie Transsib), pochodząca od określenia Trans-Siberian Railway, jakim posługiwali się Anglicy, mając na myśli ten wiodący przez Syberię szlak kolejowy. Po raz pierwszy temat budowy Kolei Transsyberyjskiej podjął w 1857 r. generał-gubernator Wschodniej Syberii Murawiow – Amurski. Od tego momentu rozpoczął się długotrwały proces powstawania tej najdłuższej na świecie ciągłej linii kolejowej liczącej ok. 9300 km. Początkowo przez 20 lat rosyjscy specjaliści opracowywali projekty budowy mającej przebiegać przez Syberię magistrali kolejowej, jednakże nie otrzymali poparcia państwa. Dopiero w połowie lat 80-tych XIX w. zaczęto poważnie rozważać ten problem. Punktem wyjścia dla budowy stała się decyzja Aleksandra III, który w 1886 r. oświadczył, że należałoby wreszcie zaspokoić potrzeby tego bogatego, ale zaniedbanego syberyjskiego kraju. W tym samym roku car nakazał przedstawić plany i zdać relację z przygotowań do budowy tras kolejowych. W 1887 r. pod kierownictwem inżynierów Mieżeninowa, Wiaziemskiego i Ursatina zostały zorganizowane trzy ekspedycje w celu wytyczenia tras środkowo-syberyjskiej, Zabajkalskiej i południowo-ussuryjskiej linii kolejowej. W 1891 r. powołano komitet dla budowy syberyjskich linii kolejowych, który obwieścił: „Kolej Syberyjska to wielkie dzieło narodowe i powinni go tworzyć Rosjanie z rosyjskich materiałów.” Decyzja o sfinansowaniu tej budowy przez państwo bez pomocy zachodniego kapitału była związana z obawami Rosji przed zwiększeniem obcych wpływów na Syberii i Dalekim Wschodzie. Zatem w lutym 1891 r. ministrowie ostatecznie przyjęli postanowienie o rozpoczęciu prac budowlanych jednocześnie z dwóch stron - od Czelabińska (Linia Zachodniosyberyjska biegnąca do rzeki Ob) i od Władywostoku (Linia Ussuryjska). 12 maja 1891 r. odbyła się we Władywostoku uroczystość położenia kamienia węgielnego, w której uczestniczył przyszły imperator Mikołaj II. Najwięcej trudności przy budowie Kolei Transsyberyjskiej sprawiały surowe warunki klimatyczne. Niemalże cała trasa miała przebiegać przez tereny bezludne i porośnięte ciężką do przebycia tajgą, która skrywała w sobie potężne syberyjskie rzeki, liczne jeziora, bagna oraz ziemię pokrytą warstwą wiecznego mrozu. Brakowało dróg dla dostaw materiałów budowlanych, właściwie trzeba było transportować wszystko z wyjątkiem drewna. Większość prac wykonywano ręcznie przy pomocy najprymitywniejszych narzędzi - topora, piły, łopaty, kilofa i taczek. W początkowej fazie robót w 1891 r. zostało zaangażowanych około 9 600 osób, a w najintensywniejszym okresie, w latach 1895 - 1896, pracowało przy budowie około 90 000 chłopów, więźniów, zesłańców, żołnierzy. Pomimo bardzo trudnych warunków pracy, prymitywnych narzędzi i technologii budowy w przeciągu niespełna 14 lat (od marca 1891 r. do września 1904 r.) powstał odcinek trasy kolejowej biegnącej od Czelabińska do portu Władywostok i Port Artur na wybrzeżu Pacyfiku. Średnia prędkość budowy linii wynosiła wówczas około 740 km rocznie. Dane z 1903 r. mówią, że przekopano 100 000 000 metrów sześciennych ziemi, przygotowano i położono ponad 12 000 000 podkładów kolejowych, ok. 1 000 000 ton szyn i złącz, wybudowano ok. 100 km mostów i tuneli. Zakończenie prac, łącznie z trasą przez Chiny oraz odcinkiem wokół Bajkału, który sprawiał szczególne trudności ze względu na górzyste ukształtowanie terenu i wpadające do jeziora rzeki, nastąpiło w październiku 1904 r. Od tej pory regularnie kursujące pociągi pasażerskie mogły przemieszczać się od brzegów Oceanu Atlantyckiego do wybrzeży Pacyfiku. Połączenie kolejowe z Władywostokiem przebiegało wówczas przez Mandżurię. Koniec budowy trasy Kolei Transsyberyjskiej znajdującej się w całości na terytorium Rosji przypada na październik 1916 r., kiedy zakończono budowę części amurskiej i został otwarty most przez rzekę Amur w okolicy Chabarowska. Metalowe konstrukcje użyte przy budowie tego mostu były sprowadzane z Warszawy - transportowane koleją do Odessy, następnie przewożone drogą morską do Władywostoku, skąd znów pociągiem jechały do Chabarowska. Dodatkowo jesienią 1914 r. niemiecki krążownik zatopił na Oceanie Indyjskim belgijski statek, wiozący stalowe elementy potrzebne do ukończenia mostu, co spowodowało wydłużenie o rok prac konstruktorskich. Niezależnie od wszystkich przeszkód powstała sieć torów kolejowych, połączonych w jedną całość.  

Transsyberyjska flota.

Wykaz najpopularniejszych pociągów na szlaku transsyberyjskim:
a)    nr 2 Moskwa - Władywostoku. Jedzie w dni nieparzyste, podróż trwa 150 godzin. Są dwa rodzaje wagonów. Obydwa typu "coupe" czyli z przedziałami (lux i zwykły - coupe),
b)    nr 318. Moskwa – Władywostok. Jedzie w dni parzyste, podróż trwa 160 godzin. Wagony tylko „plackartne”, czyli 56 leżanek w wagonie bezprzedziałowym,
b)    nr 10 "Bajkał" Moskwa - Irkucka. Jedzie w dni nieparzyste. Wagony coupe i płackartne,
d)    Ekspres Transmandżurski. Odjeżdża raz w tygodniu (z Pekinu w soboty wieczorem) z Moskwy do Pekinu długą historyczną 9001 kilometrową trasą. Podróż trwa 7 dni. Jest to rosyjski pociąg, w którym w wagonach sypialnych znajdują się przedziały sypialne 1 i 2 klasy,
c)    Ekspres Transmongolski. Odjeżdża raz w tygodniu (z Pekinu w środy rano) z Moskwy do Pekinu krótszą trasą niż Ekspres Transmandżurski. Podróż trwa 6 dni. Chiński pociąg jest uważany za czystszy i bardziej komfortowy. W składzie są wagony sypialne z przedziałami 1 i 2 klasy.
d)    Ekspres Rosija. Kursuje codziennie z Moskwy do Władywostoku. Podróż trwa najdłużej bo aż 8 dni. Pociąg rosyjski - nie jest tak czysty jak chiński ale w granicach przyzwoitości. Wagony sypialne z przedziałami 1 i 2 klasy.
 Oprócz wyżej wymienionych składów dostępne są jeszcze : Ekspres Transbajakalski (Moskwa-Irkuck), Ekspres Ułan-Bator (Moskwa - Ułan Bator), Ekspres 24 (Pekin - Ułan Bator).
 W rosyjskich składach występują cztery typy wagonów. Najbardziej komfortowe i zarazem najdroższe są wagony typu lux oznaczone literami CB, podzielone na dwuosobowe przedziały z umywalkami. Kolejna kategoria to wagony z czteroosobowymi przedziałami – tzw. coupe oraz „płackartne”, czyli wagony z umieszczonymi obok siebie leżankami. Podróżując tym ostatnim można spodziewać się najniższej ceny za bilet. Bardzo rzadko do pociągów dalekobieżnych dołączane są wagony, które wyposażone są w 81 miejsc do siedzenia.   
Jako zasadę należy przyjąć rezerwację biletu przed wyjazdem z kraju. Najlepiej pojechać do Brześcia i tam je nabyć. Na innych dworcach np. w Moskwie także można kupić bilety, ale mają one przydzieloną konkretną ich ilość do sprzedaży (bardzo małą dla biletów o normalnej cenie, ale bilety najdroższe sprzedają bez ograniczeń).

 Przy zakupie trzeba zaznaczyć, że chce się tańszy. Tylko na dworcu Jarosławskim istnieje pełen dostęp do wszystkich wolnych miejsc. Kasjerka może powiedzieć jak spojrzy na paszport, że dla cudzoziemców są specjalne kasy. Nie należy się tym przejmować, bo to nieprawda. Trzeba pójść do następnego okienka, odstać swoje i jeszcze raz próbować. Bilety kolejowe do Irkucka można nabyć w Warszawie w kasach spółki PKP InterCity, która za wystawienie takich biletów pobiera prowizje.
 Generalnie obsługa trwa strasznie długo. 6 osób może być odprawiane 60-80 minut. Wśród moskiewskich kasjerek bardzo częste spotykane jest stosowanie nieregularnych przerw w trakcie pracy. W kasach jest system komputerowy, ale i tak wszystko trwa strasznie długo. Każdy (nawet Rosjanin) kupując bilet musi się wylegitymować paszportem bez względu na to gdzie jedzie. Dane są wprowadzane do komputera i bilety są imienne, z numerem paszportu.

Podział Kolei Transsyberyjskiej.

 Poniżej znajduje się podział Transsibu na poszczególne odcinki, a mapa 6 przedstawia cały przebieg Kolei Transsyberyjskiej:
a)    Linia Usyryjska – odcinek na przestrzeni od Władywostoku do Chabarowska, mierzący 772 km. Pociągi na tej trasie zaczęły kursować w roku 1897,
b)    Linia Zachodniosyberyjska – obejmuje odcinek od Czelabińska do Nowosybirska. Pociągi na tej trasie ruszyły w roku 1896 i przemierzają odległość 1422 km,
c)    Linia Środkowosyberyjska – ten odcinek łączy rzekę Ob i Irkuck, mierzy 1839 km. Prace nad jej budową zakończyły się w 1899 r.,
a)    Linia Krugobajkalska – trasa liczy 26 km i biegnie wzdłuż jeziora Bajkał od stacji Bajkał do stacji Mysowa. Linia stanowi unikalne muzeum techniki, w którym zastosowano liczne rozwiązania konstrukcyjne, potrzebne do budowy odcinka kolejowego biegnącego przez skalisty brzeg Bajkału,
b)    Linia Transmandżurska – na początku XX w. Chiny zezwoliły na budowę nitki kolejowej przez Mandżurię. W ten sposób połączono Linię Zabajkalską z Władywostokiem. Trasa została otwarta w 1903 r.’
c)    Linia Zabajkalska – łączy Mysową i Srietieńsk. Budowa została zakończona w roku 1901,
g)    Linia Południowo-Mandżurska – odcinek należący do Rosji do 1905 r., biegnący od Hrabina przez Changchun do portu Dalnij i wojennej twierdzy Port Artur,
h)    Linia Amurska – budowa odcinka rozpoczęła się po wojnie rosyjsko-japońskiej w 1905 r., państwowa Rada uznała, że tory kolejowe do Władywostoku muszą biegnąć przez terytorium imperium. Budowę odcinka mierzącego 2 000 km zakończono dopiero w 1916 r. i łączył on stacje Kuenga i Chabarowsk

Przejazd na trasie Warszawa – Moskwa – Irkuck.

 Jest wiele opcji dostania się nad Bajkał. Można lecieć bezpośrednio samolotem do Irkucka lub do Moskwy i stamtąd udać się pociągiem do Irkucka. Bilet lotniczy do Moskwy (w dwie strony) kosztuje ok. 350 USD, a w okresach promocyjnych cena spada nawet o 70 USD. W samolocie obowiązują ograniczenia związane z bagażem: bagaż podręczny – maksymalnie 6 kg, bagaż rejestrowany – 23 kg. Odprawa odbywa się na dwie godziny przed odlotem. Podróż trwa około dwóch godzin i kończy się na lotnisku Szeremietiewo 2.
 Istnieje również dogodne połączenia kolejowe pociągiem pospiesznym „Vltava”, jadącym z Pragi. Jadąc przez Brześć można skorzystać z bezpośredniego połączenia do Irkucka już za 50 USD. Jest to dobra opcja jeśli nie planuje się postoju w Moskwie, lecz nie ma zbyt dużego wyboru jeżeli chodzi standard wagonów. Z Moskwy natomiast jadą wszystkie typy pociągów wymienione w punkcie 3.4.2. W okresie letnim pociągi bywają zapełnione do ostatniego miejsca, więc warto zarezerwować bilet z kilku tygodniowym wyprzedzeniem. Przy kupnie biletu w dwie strony należy się upomnieć o 20% zniżki. Przed powrotem należy wykupić tylko miejscówkę na konkrety pociąg. Z 20% zniżki mogą korzystać także grupy liczące minimum 6 osób. Warunki korzystania ze zniżek często ulegają zmianą.
 W Irkucku można kupić bilet powrotny do Brześcia z przesiadką w Moskwie. Zagranicznych podróżnych odsyła się do specjalnej kasy, gdzie kasjerka włada minimum językiem angielskim.
 Pociągi dalekobieżne do Irkucka, Władywostoku, Ułan Bator czy Pekinu odjeżdżają z Moskwy w godzinach wieczornych. Po odnalezieniu swojego przedziału w wagonie, jest trochę czasu na zadomowienie się, zanim konduktor (prowadnica) sprawdzi bilet i zbierze pieniądze za pościel. Po otrzymaniu ręcznika, dwóch prześcieradeł i poszewki na poduszkę można zdjąć z górnej półki zwinięty w rulon materac i poduszkę, by przygotować posłanie. W razie potrzeby można jeszcze poprosić konduktora o koc.
 W każdym wagonie mieści się rozkład jazdy, w którym zawarte są informacje o czasie przyjazdu do poszczególnych stacji i długości postojów. Rozkład ten dopasowany jest do czasu moskiewskiego. Także ten czas wskazują zegary na wszystkich mijanych po drodze rosyjskich dworcach.
 Gdy pociąg ruszy, jeszcze przez jakiś czas światła Moskwy mrugają do pasażerów pociągu. Po dwóch godzinach (145 km) pociąg dociera do Pietruszek, lecz część pociągów dalekobieżnych się tam nie zatrzymuje. Pierwszy dłuższy postój jest we Włodzimierzu, mieście leżącym nad rzeką Klażmą. Jest to 210-ty km na trasie – ponad trzy godziny jazdy od Moskwy. Miasto należy w skład Złotego Pierścienia, czyli grupy zabytkowych miast położonych na północny wschód od Moskwy. Włodzimierz to jedno z najstarszych miast rosyjskich. Został założony w 1108 r. Przez księcia Włodzimierza Monomacha i już w XII w. miasto stało się stolicą księstwa Włodzimiersko - Suzdalskiego, a następnie stolicą Rusi Kijowskiej. Miasto liczy 340 000 mieszkańców.
 Następnie przemierza się płaski teren Niziny Wschodnioeuropejskiej. Za oknem rozciągają się wielkie obszary lasów. Wspaniale wyglądają brzozowe pnie odznaczające się swą świeżą bielą na tle trawy, czy odbijające światło popołudniowego słońca. Tysiące białych pni przemyka za oknem bez końca, kiedy nagle pojawiają się ogromne połacie łąk, niewielkie wioski oraz zespoły rosyjskich działek.
 Skupiska małych drewnianych domków działkowych to jeden z częstszych elementów przykolejowego krajobrazu. W przylegających do drewnianych domków ogródkach uprawia się cebulę, pomidory, ogórki, ziemniaki. Te uprawy - dla mieszkających w tych okolicach Rosjan – stanowią często podstawę utrzymania, jak i wyżywienia. Domki te wyglądem i gabarytami przypominają normalny dom mieszkalny, lecz równie często bywają też małe, skromne chatki.
 Warto w pociągu nawiązać nowe znajomości, zjeść coś, wypić, poczytać gazetę lub książkę, czy po prostu zdrzemnąć się. Spacerując przez poszczególne wagony można napotkać człowieka rozkładającego pajdy chleba i laski kiełbasy, by urządzić sobie ucztę, tam znowu grupka mężczyzn prowadzi ożywioną dyskusje polityczną, w innym miejscu dwóch małych chłopców od kilku godzin wycina z papieru dinozaury. Na porządku dziennym jest również gra w karty, czytanie, czasem rosyjskie rzewne śpiewy.
 Urozmaiceniem podróży są postoje pociągu. Pozwalają one rozprostować kości i poznać urok syberyjskich stacji z czekającymi na peronie mieszkańcami oferującymi różnego rodzaju smakołyki: pierożki, gotowane ziemniaki z koperkiem, naleśniki, warzywa, ryby pod różną postacią oraz piwo.
 Celem podróży Rosjan jest najczęściej spotkanie z dawno nie widzianymi członkami rodziny lub przyjaciółmi. Można usłyszeć obszerne relacje z ich życia, które toczy się w odległości kilku tysięcy kilometrów. Częstą ilustracją ich słów są albumy ze zdjęciami, na których można zobaczyć jak ci ludzie mieszkają, ich żony, dzieci, a nawet psy i koty. W okresie wakacyjnym wiele osób podróżuje z dziećmi, które świetnie sobie radzą przez te kilkadziesiąt godzin jazdy pociągiem. 
 Po dwudziestu godzinach pociąg dociera do Permu (1397 km od Moskwy). To ostatnia stacja przed Uralem i możliwość pospacerowania po europejskiej ziemi. Miasto Perm (1940-1957 nazywało się Mołotow) powstało w związku z uruchomieniem w XVII w. pierwszych hut miedzi na obszarze południowego Pogórza Uralskiego. Ze względu na obecność na tym terenie kompleksu wojskowego i przemysłowego Perm przez wiele lat był niedostępny dla obcokrajowców. Na początku XX w. zyskał pozycję jednego z głównych miast na Uralu, ważnego węzła kolejowego i portu na rzece Kamie. Perm oferuje wiele ciekawych zabytków i innych miejsc do zwiedzenia.
 Na 1777-mym kilometrze trasy licząc od Moskwy (ok. 24 godzin), po prawej stronie w stosunku do kierunku jazdy, stoi słup wyznaczający umowną granicę między Europą i Azją. Granicę tę wytyczyli w 1829 r. Niemieccy naukowcy Gumboldt i Roze podczas badań barometrycznych.
 Kolejnym większym miastem na trasie jest Jekaterynburg (1778 km od Moskwy). Miasto liczy ponad 1 300 000 mieszkańców. Zostało założonew pierwszej połowie XVIII w. przez Piotra Wielkiego. W XIX w. Był to najważniejszy w Rosji ośrodek przemysłu metalowego. To tutaj w 1918 r. został zamordowany wraz z całą rodziną ostatni rosyjski car Mikołaj II Romanow. W mieście można przenocować w hotelach o zróżnicowanym standardzie za kwotę od 4 do 15 USD za pokój dwuosobowy.
 Krótki postój przypada na kolejne miasto – Tiumeń, odległe o 4,5 godziny jazdy od Jekaterynburga (2104 km od Moskwy). Miasto leży na Nizinie Zachodniosyberyjskiej i jest pierwszym miastem powstałym na Syberii. Tiumeń został założony w 1586r. na miejscu dawnej osady tatarskiej Czymgi-Tura. Szybki rozwój zapewniło mu dogodne położenie - Tiumeń znajdował się na szlaku handlowym z Rosji do Chin. W czasach Związku Radzieckiego w tym rejonie znajdowały się łagry.
 Kolejny dłuższy postój przewidziany jest w mieście Omsk. Miasto leży oddalone od Moskwy 2676 km, znajduje się na Nizinie Zachodniosyberyjskiej nad rzeką Irtysz. Omsk powstał w 1708 r. i pełnił wówczas rolę fortecy obronnej przed Kirgizami. Również tutaj w 1849 r. został zesłany Dostojewski, jako więzień polityczny na cztery lata przymusowych robót.. obecnie miasto jest największym ośrodkiem przemysłowym Syberii.
 Ta kilkudniowa podróż zlewa się w jedną ciąg, na co wpływają zmieniające się strefy czasowe – z Moskwy do Irkucka jest ich pięć oraz dowolne pory zasypiania i wstawania. Zanika poczucie czasu, a pojawia się poczucie przestrzeni, bowiem największą część pejzażu za oknem zajmują chmury o przedziwnych, nie powtarzających się kształtach. Człowiek tam mieszkający w ogromie krajobrazu jest drobinką wraz ze swym maleńkim domkiem wklejonym w otoczenie. Osady wzdłuż magistrali pojawiają się stosunkowo często. Tworzą chaotyczne skupiska prowizorycznie zbitych z desek domków z trzema lub czterema oknami, które obowiązkowo przyzdobione są jaskrawo pomalowanymi okiennicami. Często sąsiadują one z tartakami, zardzewiałymi silosami lub szkieletami fabryk. Tamtejsi mieszkańcy od pokoleń egzystują na tych terenach, a turkot pociągów i ciągnące się tysiącami kilometrów przewody telefoniczne dają im poczucie łączności ze świtem. Zmiany cywilizacyjne i postęp techniczny nie prędko tu dotrą, jako że wielka przestrzeń tworzy warstwę izolacyjną.
 Na stacji Barabińsk (3 000 km od Moskwy) podczas postoju można się zapoznać z oferowanymi przez tamtejszą ludność oryginalnymi gatunkami ryb. Mocno rozwinięte rybołówstwo wiąże się z bliskością licznych jezior w tej okolicy. Największe z nich to jezioro Czany o powierzchni ponad 3 000 km kwadratowych.
 Następną znaczącą stacją jest oddalony od Moskwy o 3 303 km Nowosybirsk – miejsce połączenia się Kolei Zachodniosyberyjskiej i Kolei Środkowo-syberyjskiej. Miasto leży nad rzeką Ob i liczy 1 300 000 mieszkańców. Powstało w 1893 r. z niewielkiej osady robotniczej Gusiewska, założonej dla potrzeb budowy Kolei Transsyberyjskiej. Aktualnie miasto pełni rolę ośrodka naukowego i kulturowego Syberii. Bardzo duży obszar zajmuje miasteczko akademickie z dużym kompleksem zabudowań uniwersyteckich. Został on zaprojektowany i wybudowany w latach 1957-1966, a w 1959 r. powstał tu Uniwersytet Nowosybirski – jeden z głównych ośrodków naukowych w Rosji. Miasto posiada również metro. Największe wrażenie sprawia imponujący dworzec kolejowy, który został zbudowany w latach 1930-1941 w charakterystycznym stalinowskim stylu. W momencie zakończenia budowy był to największy dworzec Związku Radzieckiego.
 Po opuszczeniu Nowosybirska pociąg zostawia za sobą również krajobraz nizinny. Po blisko czterech tysiącach kilometrów następuje zmiana: teren zaczyna wznosić się i opadać, pociąg zatacza ostre łuki, na których można zauważyć jego imponującą długość.
 Po przejechaniu 4 065 km skład pociągu dociera do Krasnojarska, malowniczego miasta leżącego nad rzeką Jenisiej w pobliżu Sajanu Zachodniego. Początek rozwoju miasta wiąże się z 1628 rokiem, kiedy to powstał fort Krasnyj. Szybki rozwój związany był z budową Kolei Transsyberyjskiej oraz z wydobyciem złota w pobliskich górach. Miasto dzieli się na dwie części – lewobrzeżną, która rozciąga się na wysokich brzegach Jenieseju, a ograniczona jest od północy stromym wzgórzem – Karaulną Górą, a od zachodu lesistą Gramiacińską Grzywą. Obie części łączy blisko kilometrowy most. Aktualnie Krasnojarsk jest dużym ośrodkiem gospodarczym i przemysłowym oraz ważnym węzłem komunikacji kolejowej, wodnej i powietrznej.
 Po dłuższym postoju w Krasnojarsku pociąg rusza dalej. Teren jest urozmaicony łagodnymi wzniesieniami. Wysokość na jakiej przebiega na tym odcinku trasa kolejowa waha się od 200 m do 1 000 m i wciąż pojawiają się małe drewniane domy. Pojawiają się one od Moskwy aż pod granicę mongolską.
 Stacja Tajszet znajdująca się 4 483 km od Moskwy to punkt wyjścia dla Magistrali Bajkalsko – Amurskiej, a także linii kolejowej biegnącej w kierunku Abakanu. Tajszet uważany jest za zachodnie wrota Kolei Wschodnio-syberyjskiej. Miejscowy dworzec nawet w godzinach nocnych wypełniony jest po brzegi.
 Na 5 152 kilometrze trasy (według Tabeli nr 8), u ujścia rzeki Irkut do Angery leży miasto Irkuck. Założone w 1661 r. Do XIX w. Irkuck był ośrodkiem handlu pomiędzy Rosją i Chinami. W 1826 r. stał się miejscem zsyłki dekabrystów. Warto przyjrzeć się zróżnicowanej architekturze tego miasta. Wiele ulic wyróżnia się tradycyjną rosyjską drewnianą zabudową z dwu- i trzykondygnacyjnymi domami z charakterystycznymi, kolorowymi zdobieniami okien. Ciekawostką mogą okazać się domy osadzone poniżej poziomu ulicy, a do mieszkań na parterze wchodzi się po schodach w dół. Domy te zostały wybudowane na ziemi pokrytej warstwą wiecznej zmarzliny. W zetknięciu z fundamentem zamarznięta ziemia ociepla się, w skutek czego dom stopniowo się zapada. Widok ten nadaje domom sędziwości. 

Wykaz stacji kolejowych

Stacja    Odległość od Moskwy w km
Włodzimierz    210
Dzierżyńsk    427
Gorkij Mosk.    461
Szachunija    707
Kotielnicz 1    830
Kirow osob.    917
Balezino    1 154
Perm 2    1 397
Swierdłowsk (Jokaterynburg)    1 778
Tiumeń    2 104
Iszym    2 393
Nazywajewskaja    2 527
Omsk    2 676
Tatarskaja    2 845
Barabińsk    3 000
Nowosybirsk    3 303
Tajga    3 532
Mariinsk    3 680
Bogotoł    3 813
Aczynsk 1    3 881
Krasnojarsk osob.    4 065
Zaoziornaja    4 231
Kansk Jeniesiejski    4 312
Iłanskaja    4 344
Tajszet    4 483
Niżnieudinsk    4 646
Tałun    4 763
Kujtun    4 842
Zima    4 902
Załari    4 957
Czeremchowo    5 022
Usolije Syberyjskie    5 085
Angarsk    5 113
Irkuck tow.    5 145
Irkuck osob.    5 152
Załari    4 957
Czeremchowo    5 022
Usolije Syberyjskie    5 085
Angarsk    5 113
Irkuck tow.    5 145
Irkuck osob.    5 152
Źródło: „Szlak Transsyberyjski”, praca zbiorowa pod red. T. Ostrowskiego,
Bezdroża, Kraków, 2002, s.70

 

Liczba komentarzy (4) - Dodaj swój komentarz do tego artykułu...